Stok neden bir görünüp bir kayboluyor?
Tükenen bir bedenin birkaç dakikalığına stoğa girip sonra yeniden kaybolmasının sebebi ne? Takip sistemimizle ölçtüklerimiz ve bunun alışverişte pratik anlamı.
Beklediğin beden aniden "stokta" görünüyor, sepete gitmek için sayfayı yenilediğinde yine yok. Bu bir hata değil, aslında oldukça sık yaşanan bir durum. Biz buna kendi aramızda "kırpışma" diyoruz.
Ne ölçtük?
Bu ölçümü ürünleri dakikada bir kontrol ederken yaptık. Bu sıklıkta bakınca, bazı bedenlerin yalnızca birkaç dakika — hatta bazen saniyeler — boyunca stokta göründüğünü, sonra yeniden tükendiğini net biçimde görebiliyoruz. Aynı bedenin gün içinde birkaç kez gelip gittiği oluyor.
Akla gelen ilk şüphe şuydu: acaba mağazanın sitesi ile bize veri veren uç nokta farklı hızlarda mı güncelleniyor, yani biz eski veriyi mi görüyoruz? Bunu test ettik: aynı ürün için iki kaynağı yarım saniye arayla aynı anda sorguladık ve sonuçlar birebir aynı çıktı. Yani ortada bir gecikme yok — stok gerçekten o an var, sonra gerçekten yok oluyor.
Peki neden oluyor?
Kesin sebebi mağazanın iç sistemine bağlı ve dışarıdan tek tek doğrulanamaz, ama e-ticarette bu davranışın bilinen kaynakları şunlar:
- Yarım kalan sipariş: biri ürünü sepete alıp ödemeyi tamamlamayınca ya da ödeme başarısız olunca, ayrılmış olan adet stoğa geri düşer.
- İptal ve iadeler: iptal edilen bir sipariş ya da işleme alınan bir iade, ürünü tekrar satılabilir yapar.
- Depo ve mağaza senkronizasyonu: mağaza stoklarının online envantere eklenmesi sırasında sayılar dalgalanabilir.
- Küçük partiler: geriye tek adet kalmışsa, o adedi biri aldığı anda ürün yeniden tükenir.
Yani "stok geldi" bildirimi aldığında ürün gerçekten gelmiştir — ama tek adet kalmışsa birkaç dakika içinde yeniden gitmiş olabilir. Bu bir bildirim hatası değil, stoğun kendi doğası.
Bunun pratik sonucu
Kırpışma, "stok gelince haber ver" işini teknik olarak zorlaştıran asıl şey. Çünkü stoğu ilk gördüğü anda bildirim gönderen bir sistem, saniyeliğine görünüp kaybolan stoklar için de seni koşturur. Bu yüzden bizim sistemimiz stoğu gördüğünde hemen haber vermiyor: kısa bir süre bekleyip yeniden kontrol ediyor, beden hâlâ duruyorsa bildirim gönderiyor. Böylece hayalet bildirimler eleniyor.
Senin tarafında yapılacak şey basit: bildirim geldiğinde acele et. Özellikle "son birkaç adet" uyarısı da geldiyse, o ürün büyük ihtimalle uzun süre durmayacak.
Sık sorulanlar
- Stok bildirimi geldi ama siteye girdiğimde ürün yoktu, neden?
- Bildirim gönderildiği anda beden gerçekten stoktaydı. Ancak geriye az adet kaldıysa, sen sayfayı açana kadar başka biri almış olabilir. Buna stok kırpışması deniyor ve özellikle tek adet kalan ürünlerde sık görülür.
- Sitenin stok bilgisi gecikmeli mi geliyor?
- Ölçtüğümüz kadarıyla hayır. Aynı ürün için iki farklı kaynağı yarım saniye arayla sorguladığımızda sonuçlar birebir aynı çıktı; yani stok bilgisi gecikmeli değil, stoğun kendisi kısa süreliğine var olup kayboluyor.